Door Frederik Bierling
LEEUWARDEN - Er was een moment in de trainersloopbaan van Henri Koek dat hij erover dacht het Leeuwarder Orca te verlaten en zijn vleugels uit te slaan. De opties: een vereniging elders In Nederland, of een avontuur in het buitenland De eerste mogelijkhied viel weg door praktische bezwaren. Koek moest ernaast blijven werken als natuurkundeleraar en wist wat had had op het Comenius. En het buitenland? ,,Als je de stoute schoenen aantrekt, kun je overal terecht. Maar in welk land? Er moet wel talent zijn. Hard werken met mensen die het talent niet hebben, is ook niet alles."
Toen bedacht hij zich dat hij eigenlijk al op de goede plek zat. ,,Nederlanders zijn de langste mensen ter wereld, goed gebouwd voor het zwemmen; in het noorden nog beter dan in het zuiden. Er mist alleen een stukje cultuur: van Friese schaatsers geloof je wel dat ze de internationale top kunnen halen, van Friese zwemmers niet. Terwijl de talentdichtheid hier groot is. Alleen: als jonge kinderen drie keer per week trainen, vindt men dat al veel. In het buitenland is 20 uur per week heel normaal."
In 2004 lag de zwemafdeling van Orca op zijn gat. Zwembad Kalverdijkje was dichtgegaan, er kwamen bestuurlijke lijken uit de kast, talenten stapten over naar Drachten en voor trainer Koek was geen geld meer. Hij wilde het bijltje er al bij neergooien, totdat er actie werd ondernomen. Er trad een nieuw bestuur aan, er kwam een opvolger voor Koek als hoofdtrainer, en Koek zelf kreeg de kans zich te gaan richten op het nieuw te vormen Orca Regionaal Talentplan (ORT).
In dat team zaten en zitten bovenmodale zwemmers die niet per se lid zijn van Orca. De vereniging kon met het ORT de eigen talenten en Koek vasthouden, en tevens de zwemsport in de regio bevorderen, zoals in het beleidsplan was afgesproken.
Begonnen met drie zwemmers heeft Koek nu een groep van acht onder z'n hoede waarbij ook de talentvolle Marre Zandringa en Willem Kees Roos zich zu1len aansluiten. Landelijk liet de groep zich al gelden, terwijl Jorke Willemse in juni door de zwembond werd geselecteerd voor een internationaal
toernool en Ilse Kraaijeveld twee weken geleden in Aken een EK-limiet zwom. Helaas Voor haar leidde het net niet tot een uitnodiging voor het EK korte baan in Kroatie.
Voor Koek is de ontwikkeling van Willemse en Kraaijeveld het bewijs dat het kan, dat de stap naar de top niet louter via de bekende zwemcentra in Amsterdam of Eindhoven te zetten is maar ook vanuit Friesland. Vier jaar geleden sprak hij zelf de ambitie uit om ooit ais trainer bij de Olympische Spelen aanwezig te zijn. Tegelijkertijd gaf hij aan een dergelijke ambitie te missen bij noordelijke zwemmers.
,,Dat is ook een reden geweest voor de oprichting van bet ORT", stelt Koek. ,,Ik wil de zwemmers helpen dingen te doen waar ze bang voor zijn, binnen de groep de zwakke punten verbeteren. Zo verkrampte Ilse bij belangrijke wedstrijden, kreeg ze geen hap door de keel. Op zeker moment dacht ze bij een toernooi dat ze klaar was, maar moest ze plots toch een finale zwemmen. Ze had niet eens tijd om in te zwemmen. Ze ging als een idioot van start en zwom 7,8 seconden sneller dan 's ochtends."
Koek wil zijn zwemmers sprongen zien maken, zowel wat betreft de tij den als de mentale vaardigheden.
,,Andre Cats (voormalig bondscoach, red.) heeft een keer in de krant gezegd dat Friezen niet geschikt zijn voor topsport. Daarmee wilde hij prikkelen. Ik ben destijds ook met die vraag bezig geweest: hoeveel zwemmers leveren wil af die op Nederlands topniveau meekunnen? Nagenoeg geen een, terwijl er gezien de juniorenprestaties en de lichaamsbouw genoeg talent was.
Inmiddels begint het ORT dus de eerste vruchten af te werpen, juist op een moment dat in Drachten het Regionale Trainingscentrum (RTC) van start is gegaan, dat ook tot doel heeft de doorstroming naar de top te bevorderen. Drachten is na Amsterdam en Eindhoven aangewezen als derde RTC. Het loopt evenwel nog niet storm in Drachten, mede doordat enkele zwemmers Leeuwarden hebben verkozen boven Drachten.
Voor Koek is dat geen reden een lange neus te trekken. Integendeel zelfs. ,,Het moet allemaal nog gaan groeien in Drachten. Het 25-meterbad is natuurlijk heel belangrijk. Alleen in Kampen is er nog een dergelijk bad, maar dat gaat dicht; voor de rest zit in het noorden niks. Het nadeel van Drachten is alleen dat er qua opleidingen weinig zit. De ORT'ers waren uitgenodigd voor de voorlichtingsavond en ik heb ze ook gezegd dat ze moesten gaan. Maar ze zijn hier gebleven."
Als je in Groningen of Leeuwarden woont, is Drachten niet heel handig. Er moet een situatie ontstaan die beter past, een kruisbestuiving met bet ORT. Daar sta ik ook voor open. Niet voor niets laten wij de ORT'ers bij hun eigen club zwemmen. We moeten elkaar zien te versterken."
,,De Olympische Spelen is voor mij nog steeds het ultieme doel. En het kan vanuit hier, daar ben ik van overtuigd. Het is echt niet zo dat de omstandigheden in het buitenland altijd zoveel beter zijn. Inge de Bruijn trainde destijds in Amerika in een klotsbadje en zwom toch wereldrecords."
,,Hier zeggen ze altijd 'het was niks, het is niks en het wordt niks', maar daar wil ik net als de vorige burgemeester zwaar mee afrekenen. We gaan het gewoon doen. Als Friezen op het ijs de Olympische Spelen kunnen halen, dan kunnen ze het ook in gesmolten water. En dat bet alleen vanuit Amsterdam of Eindhoven kan, is klinkklare onzin. Londen 2012? Het is wel de ambitie om daar de eerste in Friesland opgeleide zwemmer te verwelkomen."
